Người Peranakan ở Singapore

laksa Người Peranakan ở SingaporeNơi giao thoa của hai nền văn hóa Trung Hoa và Mã Lai

Trong tiếng Mã Lai, từ “Peranakan” có nghĩa là “con cháu”, nhằm chỉ những người là con cháu của lớp dân di cư sớm đến vùng thuộc địa Straits Settlements trước đây gồm 3 vùng là Singapore, Malacca và Penang và kết hôn với những người phụ nữa địa phương. “Peranakan” theo tiếng Mã Lai  còn có nghĩa là người lai, và đồng thời cũng diễn tả chính xác thế hệ con cháu được sinh ra từ những cuộc kết hôn chéo giữa những người Hoa nhập cư đến Singapore từ thế kỷ 16 và phụ nữ Mã Lai. Nhóm cộng đồng này còn được gọi là những người Baba hoặc Nonya – Tên gọi xuất phát từ tiếng Peranakan. Baba có nghĩa là Nam giới và Nonya có nghĩa là Nữ giới. ngôn ngữ chính của nhóm người này là tiếng lai Hoa-Mã Lai.

Ngoài việc vẫn giữ gìn những đặc điểm của tổ tiên, cộng đồng Peranakan đã thiết lập cho mình một căn tính riêng biệt về thực phẩm, quần áo, lễ nghi, nghề thủ công và văn hóa. Hầu hết người Hoa Peranakan không phải là người Hồi giáo, nhưng theo tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, và tôn giáo Trung Hoa. Khi có sự xâm nhập của thực dân Anh, người Peranakans cũng nhanh chóng thích nghi với bối cảnh lịch sử mới, họ học tiếng Anh và nói tiếng Anh rất sõi. Ngày nay, họ vẫn duy trì được cả hai ngôn ngữ để hòa mình với một Singapore năng động và giàu truyền thống.

Đa số họ đều là những thương gia giàu có sống trong những dinh cơ được trang trí màu sắc tương sáng với mái ngói hoa văn của người Peranakan. Họ mặc quần áo gấm thêu tinh xảo và sử dụng những vật dụng gia đình sang trọng. Điểm nổi bật mà người Peranakans còn lưu giữ của tổ tiên đó là y phục nyonya kebaya. Theo các nhà nghiên cứu, “Nonya” là một từ Mã Lai cổ được sử dụng để thể hiện sự tôn kính và niềm yêu mến dành cho người phụ nữ có vị trí cao trong xã hội. Vì vậy, cho đến tận ngày nay y phục nyonya kebaya vẫn luôn tôn vinh sự quý phái, sang trọng của những người phụ nữ Á Đông.Nhìn vào tủ quần áo của họ cũng đủ để thấy được sự giàu có, sang trọng đó – những phụ nữ Nonya đi các đôi hài thêu tinh xảo được gọi là Kasot manek và kebaya, mặc áo choàng khoác ngoài sà-rông với ghim cài áo Kerasong lấp lánh thường được chạm khắc từ vàng và bạc nguyên chất.

Thế hệ trước của người Peranakan sử dụng ngôn ngữ pha trộn có nguồn gốc từ tiếng Mã Lai, đan xen với một số từ và thành ngữ của tiếng Anh và tiếng Pháp.

Tôn giáo và văn hóa

Người Peranakan có nền văn hóa hòa trộn độc đáo, kết hợp giữa truyền thống văn hóa Trung Hoa và Mã Lai. Họ theo một số tôn giáo khác nhau của người Hoa nhưng vẫn giữ những phong tục tập quán, ngôn ngữ và trang phục của người Mã Lai.
Lễ Hội

Hãy tham dự các lễ hội ẩm thực, triễn lãm nghệ thuật, thưởng thức các vở kịch hay tham quan các chợ đồ cổ, di sản và bảo tang trong lễ hội Peranakan kéo dài suốt 10 ngày để chứng kiến nét đặc sắc của nên văn hóa Peranakan.

Nghệ thuật

Bảo tang Peranakan sở hữu một trong những bộ sưu tập các tạo tác Peranakan tuyệt vời nhất thế giới, mang đến cho khách tham quan cơ hội khám phá các nghi lễ và tập quán văn hóa của cộng đồng Peranakan tại Đông Nam Á.

Ẩm thực

Ẩm thực Peranakan là sự hòa quyện độc đáo giữa các loại gia vị và rau thơm như củ xả, ớt, nước sốt me, mắm tôm và nước cốt dừa. Mang trong mình đặc điểm của người Châu Á, do đó các món ăn của người Peranakans thường có nhiều gia vị hấp dẫn nhưng vẫn đảm bảo sự cân bằng, hài hòa. Ví dụ như món mì sợi laksa một món ăn cay nồng được làm từ sợi mì gạo nấu với nước cốt dừa và ăn cùng với hải sản hoặc thịt gà. Cũng thuộc món laksa, mỳ assam laksa lại có vị chua rất đặc trưng và cuốn hút. Đây không chỉ là những món ăn của người Peranakans mà còn là món ăn phổ biến trên toàn thể đảo quốc Singapore.

Đặc biệt, ẩm thực không chỉ mang đậm nét văn hóa mà còn thể hiện cả lối sống tinh tế, ý nhị của người Peranakans sang trọng, hào hoa thuở nào. Người Peranakans tin rằng hương vị đặc trưng trong công thức nấu ăn của họ là nhờ vào “rempah” – sự kết hợp các loại gia vị theo một công thức pha trộn và lượng riêng được nghiền thành bột bằng chày và cối giã. Một điều ngạc nhiên thú vị là các công thức nấu ăn Peranakan thường đòi hỏi quá trình chuẩn bị mất nhiều thời gian công phu và được truyền từ thế hệ này đến thế hệ khác. Thật tinh tế biết bao khi biết rằng người phụ nữ Peranakans từng được cho là có thể đánh giá tài nấu nướng của cô con dâu mới bằng cách chỉ cần nghe tiếng cối giã khi cô chuẩn bị “rempah”.

Mua sắm

Khu vực Katong và Joo Chiat là nơi xuất xứ của nghệ thuật thêu Peranakan tinh tế với những bộ đồ Kebayas và Sà-rông bằng lụa đẹp nhất, dép và túi xách thủ công đính hạt cườm công phu và nhiều loại quà lưu niệm màu sắc sặc sỡ.